Kościół p.w. śś. Piotra i Pawła 

       Na pd. od rynku, na terenie tzw. Nowego Miasta, przy ul. Lubelskiej 61, barokowo-klasycystyczny (późnobarokowy), murowany kościół parafialny p.w. śś. Piotra i Pawła, dawna cerkiew unicka z lat 1772-74. Pierwotnie cerkiew prawosławna p.w. śś. Piotra i Pawła, 1583 przeniesiona z poprzedniego miejsca pod zamkiem i uposażona przez Stefana Zbaraskiego; następnie murowana unicka, notowana 1726, 1759 wzmiankowana jako zrujnowana. Nowa (obecna) wzniesiona 1772-74 z fundacji Augusta Czartoryskiego, być może proj. arch. Stanisława Zawadzkiego. Ostatni proboszcz unicki, ks. Faustyn Hanytkiewicz uwięziony po 1856 za odmowę zaprzestania odprawiania nabożeństw po polsku i usunięcia organów. 1874 zabrana na cerkiew prawosławną. 1916 zamieniona na magazyn zboża przez niemieckie władze okupacyjne. Od 1919 kościół rz.-kat., 1921 rektoralny. 1934 remont wieży i dachu. 1944 spalony dach, uszkodzone sklepienie, w tym samym roku remont, kolejne 1959-63 i 1979-80. Parafia erygowana 1994. . Orientowany. Murowany, otynkowany. Na planie prostokąta zamkniętego trójbocznie, salowy, trójprzęsłowy, na osi prezbiterium dwukondygnacyjne składzik i zakrystia. Wewnątrz ściany zwieńczone obiegającym belkowaniem, dzielone szerokimi pseudopilastrami, pomiędzy którymi głębokie arkadowe wnęki. Chór muzyczny murowany, wydzielony ścianą, trój przesiewy, z pełnym parapetem, pod nim kruchta, otwarta do nawy prostokątnym otworem w profilowanym obramieniu i półkolistymi arkadami po bokach (pn. zamurowana). Sklepienie kolebkowo-krzyżowe na szerokich gurtach; w zakrystii nieregularne, czterodzielne, kruchta, skarbczyk i lokalności na piętrze z płaskim stropem. Okna w ścianach tarczowych zamknięte półkoliście, w głębokich glifach. Elewacje zwieńczone uproszczonym belkowaniem. Fasada dwukondygnacyjna, z nieznacznie zryzalitowaną częścią środkową, ujętą lizenami, boniowana na narożach, szczyt z trójkątnym ogzymsowanym naczółkiem ujęty spływami, z krzyżem na cokole. Na osi portal prostokątny, profilowany, zwieńczony odcinkiem gzymsu, wyżej duże okno, z opaską w nadłuczu; takież, nieco mniejsze, w szczycie, w tynkowej opasce z kluczem. W elewacjach bocznych podziały lizenami, w gładkich tynkowych opaskach, pod nimi wysokie prostokątne płyciny. Elewacja tylna z prostokątnymi mniejszymi okienkami w dwóch kondygnacjach, górne we wnęce zamkniętej półkoliście, w ścianie pd.-wsch. ślepe. Dach dwuspadowy, nad częścią wsch. trójpołaciowy, kryty blachą.

       Ołtarz główny, mensy ołtarzy bocznych, ławki, konfesjonały, stalle i drzwi wejściowe jednorodne, modernistyczne, z elementami neoklasycyzmu i neobaroku, 1935, zapewne wyk. Zakład Reszczyńskiego z Międzyrzeca. Fisharmonia firmy Manson & Hamlin z Filadelfii, koniec XIX w. W ołtarzu głównym obrazy: 1. Matka Boska z Dzieciątkiem, zapewne I poł. XVIII w., pounicki, przemalowany, ze srebrnym półksiężycem, koronami, berłem i gwiazdami; 2. na zasuwie, śś. Piotr i Paweł, 1935, sygn. Józef [Piotr] Poraj Koźmiński, konserwowany 1963 przez Marię Żołądek; w lewym ołtarzu bocznym Św. Jan Chrzciciel, II poł. XIX w., pocerkiewny, w ramie neorokokowej. Obraz dwustronny Złożenie do grobu i Niewiasta u grobu, XVIII w., mal. na desce. Monstrancja, rokokowa, III ćw. XVIII w., złocona, kameryzowana, na owalnej wielolistnej stopie, rocaillowe kartusze z główkami puttów w obłokach i bukietami kwiatów, nodus gruszkowy, czteropolowy, owalne reservaculum w groszkowanym obramieniu, gloria promienista z wieńcem suchego akantu, taśmy i kratki oraz putta trzymające Arma Christi, u góry plakietka z postacią Boga Ojca pod baldachimem z paludamentem, w zwieńczeniu pasyjka. Kielich barokowy, XVIII w., gładki, na kolistej stopie.

       Obok, w pd.-zach. narożniku cmentarza kościelnego, barokowo-klasycystyczna (późnobarokowa) dzwonnica z lat 1772-4 (wg innych źródeł - z 1772). Murowana, tynkowana. Na planie kwadratu. Zwieńczona uproszczonym belkowaniem toskańskim, w części cokołowej i narożach boniowana. Przezrocza zamknięte półkoliście, od pn. prostokątny otwór wejściowy. Dach czterospadowy, kryty blachą, zwieńczony krzyżem na postumencie.

 

Dzisiaj jest

piątek,
20 kwietnia 2018

(110. dzień roku)

Święta

Piątek, III Tydzień Wielkanocny
Rok B, II
Dzień Powszedni

Licznik

Liczba wyświetleń:
209541

Sonda



Wyszukiwanie